ตอบคำถามเรื่องกฎหมาย

1. กฎหมาย คืออะไร?

    คำสั่ง ข้อบังคับ ของผู้มีอำนาจในรัฐที่ออกมาเพื่อใช้ควบคุมความประพฤติของสมาชิกในสังคม หากใครฝ่าฝืนจะถูกลงโทษ

2. ลักษณะสำคัญของกฎหมาย มีอะไรบ้าง?

    - ต้องเป้นคำสั่งของมีผู้อำนาจสูงสุด
    - ต้องใช้ควบคุมพฤติกรรมของพลเมือง
    - ต้องใช้บังคับพลเมืองทุกคน
    - หากฝ่าฝืนจะถูกลงโทษ

3. กฎหมายมีความสำคัญหรือมีประโยชน์อย่างไร?

    - สร้างความเป็นธรรม หรือความยุติธรรมให้แก่สังคม

    - รู้จักสิทธิหน้าที่ของตัวเองที่จะปฎิบัติต่อสังคม

    - ประโยชน์ในการประกอบอาชีพ เช่น การเป็นที่ปรึกษาทางกำหมาย การเป็นทนายความ

    - ประโยชน์ในทางการเมืองการปกครอง เพราะถ้าประชาชนรู้กฎหมายก็จะเป็นการเสริมสร้างความมั่นคงของการปกครอง

    - รักษาความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง และศีลธรรมอันดีของประชาชน

4. การแบ่งประเภทของกฎหมาย มีการแบ่งตามหลักเกณฑ์ใดบ้าง?

แบ่งโดยแหล่งกำเนิดของกฎหมาย แยกได้เป็น กฎหมายภายใน และกฎหมายภายนอก

- กฎหมายภายใน เป็นกฎหมายที่องค์กรของรัฐที่มีอำนาจในการบัญญัติกฎหมาย บัญญัติขึ้นใช้ภายในประเทศ 

- กฎหมายภายนอก เป็นกฎหมายที่บัญญัติขึ้นโดยองค์การระหว่างประเทศ

แบ่งโดยฐานะและความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน แยกได้เป็น กฎหมายเอกชน และกฎหมายมหาชน

- กฎหมายเอกชน เป็นกฎหมายที่วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเอกชน หรือประชาชนทั่วไปด้วยกัน

- กฎหมายมหาชน เป็นกฎหมายที่วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับรัฐ อำนาจหน้าที่ หรือภารกิจของรัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตลอดจนความสัมพันธ์ของรัฐและประชาชน

 แบ่งโดยเจตนารมณ์และเนื้อหาของกฎหมาย แยกได้เป็น หลายประเภท เช่น กฎหมายระเบียบบริหารราชการ กฎหมายการเงินการคลัง กฎหมายธุรกิจ กฎหมายการค้าระหว่างประเทศ เป็นต้น

แบ่งโดยลักษณะการใช้กฎหมาย แยกได้เป็น กฎหมายสารบัญญัติ และกฎหมายวิธีสบัญญัติ

- กฎหมายสารบัญญัติ เป็นกฎหมายที่กำหนดสิทธิหรือหน้าที่ให้บุคคลปฏิบัติ 

- กฎหมายวิธีสบัญญัติ เป็นกฎหมายที่เกี่ยวกับวิธีพิจารณาคดีของศาล และขั้นตอนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเมื่อเกิดการฟ้องร้องเป็นคดีขึ้น 

การแบ่งโดยสภาพบังคับของกฎหมาย แยกได้เป็น กฎหมายแพ่ง กฎหมายอาญา กฎหมายปกครอง และกฎหมายอื่น เป็นต้น

    

5. ให้นักเรียนเขียน ศักดิ์ หรือลำดับชั้นของกฎหมาย เรียงจากสูงไปหาต่ำ?

    - รัฐธรรมนูญ

    - พระราชบัญญัติ ประมวลผลกฎหมาย พระราชกำหนด พระราชโองการ

    - พระราชกฤษฎีกา

    - กฎกระทรวง

    - เทศบัญญัติ ข้อบัญญัติ

6. ที่มาของกฎหมายในระบบ Civil Law มีอะไรบ้าง?

     ซีวิลลอว์ คือ กฎหมายในระบบ "ประมวลกฎหมาย" ผู้เขียนไม่อยากให้เรียกว่า กฎหมายลายลักษณ์อักษร เพราะไม่ว่าจะเป็นกฎหมายในระบบใดก็ระบุไว้เป็นลายลักษณ์อักษรทั้งสิ้น จึงควรใช้คำให้ถูกต้องว่า "ระบบประมวลกฎหมาย"ประเทศที่ใช้กฎหมายในระบบประมวลกฎหมายมีหลายประเทศ ยกตัวอย่างเช่น ประเทศเยอรมัน ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ประเทศญี่ปุ่น ประเทศจีน

7. ที่มาของกฎหมายในระบบ Common Law มีอะไรบ้าง?

    กฎหมายในระบบ "จารีตประเพณี" ที่มีบัญญัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษรเช่นกัน มิใช่ใช้กันตามความรู้สึกแต่อย่างใด แต่เป็นการนำเอาคำพิพากษาในคดีที่ศาลตัดสินแล้วมาเป็นกฎหมาย ประเทศที่ใช้กฎหมายในระบบนี้ เช่น ประเทศอังกฤษ และประเทศอเมริกา เป็นต้น
8. ระบบกฎหมายในปัจจุบันมีกี่ระบบ ระบบใดบ้าง?

     1. ระบบกฎหมายลายลักษณ์อักษร (CIVIL LAW)

     2. ระบบกฎหมายไม่เป็นลายลักษณ์อักษร (COMMON LAW) 

     3. ระบบกฎหมายประเทศสังคมนิยม (SOCIALIST LAW)

    4. ระบบกฎหมายศาสนา (RELIGON LAW)

9. ประเทศไทย เป็นประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายใด?

    ระบบกฎหมายลายลักษณ์อักษร (CIVIL LAW)

10. องค์ประกอบสำคัญของ "รัฐ" มีอะไรบ้าง?

    องค์ประกอบสำคัญของรัฐ มี 4 ประการ คือ 

    1. ประชากร รัฐทุกรัฐจะต้องมีประชากรจำนวนหนึ่งซึ่งเป็นกลุ่มคนที่มีจุดมุ่งหมายและมีประโยชน์ร่วมกัน จำนวนประชากรของแต่ละรัฐอาจมีมากน้อยแตกต่างกันไป ที่สำคัญคือ จะต้องมีประชากรดำรงชีพอยู่ภายในขอบเขตของรัฐนั้น

    2. ดินแดน รัฐต้องมีดินแดนอันแน่นอนของรัฐนั้น กล่าวคือ มีเส้นเขตแดนเป็นที่ยอมรับของนานาประเทศทั้งโดยข้อเท็จจริงและโดยสนธิสัญญา ทั้งนี้รวมถึงพื้นดิน พื้นน้ำและพื้นอากาศ

    3. อำนาจอธิปไตย อำนาจอธิปไตย คือ อำนาจรัฐ หมายถึง อำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศ ทำให้รัฐสามารถดำเนินการทั้งในส่วนที่เกี่ยวกับการปกครองภายในและภายนอก

    4. รัฐบาล รัฐบาลคือ องค์กรหรือหน่วยงานที่ดำเนินงานของรัฐในการปกครองประเทศ รัฐบาลเป็นผู้ทำหน้าที่สาธารณะสนองเจตนารมย์ของสาธารณชนในรัฐ เพื่อรักษาผลประโยชน์ของประชาชนและป้องกันการรุกรานจากรัฐอื่น รัฐบาลเป็นองค์กรทางการเมืองที่ขาดไม่ได้ของรัฐ